intTypePromotion=1
zunia.vn Tuyển sinh 2024 dành cho Gen-Z zunia.vn zunia.vn
ADSENSE

Tăng trưởng kinh tế và phát triển kinh tế: Điều gì thực sự cải thiện lợi ích của người dân

Chia sẻ: Vinh Le | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:5

77
lượt xem
8
download
 
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Bài viết phân biệt tăng trưởng kinh tế và phát triển kinh tế, hai khái niệm thường hay bị hiểu nhầm về mặt ý nghĩa. Các chỉ tiêu về tăng trưởng kinh tế mặc dù luôn được trông đợi, nhưng điều thực sự làm gia tăng phúc lợi của người dân ở các nước lại không phải là những chỉ tiêu này. Thay vào đó, những chỉ tiêu được xem là hợp lý hơn đang được sử dụng là nhóm chỉ số phát triển con người và các mục tiêu phát triển thiên niên kỷ. Bài viết cũng chứng minh bản chất của sự tăng trưởng cao và kéo dài không tự thân kéo theo sự gia tăng phúc lợi của người dân ở các quốc gia đồng thời đưa ra một số phân tích liên hệ ở Việt Nam.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Tăng trưởng kinh tế và phát triển kinh tế: Điều gì thực sự cải thiện lợi ích của người dân

NỘI SAN KHOA HỌC – HỌC VIỆN HÀNG KHÔNG VIỆT NAM, KỲ I/12/2018 53<br /> <br /> <br /> TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ VÀ PHÁT TRIỂN KINH TẾ: ĐIỀU GÌ<br /> THỰC SỰ CẢI THIỆN LỢI ÍCH CỦA NGƯỜI DÂN<br /> Phan Thị Như Quỳnh<br /> Khoa Cảng Hàng không, Học viện Hàng không Việt Nam<br /> Email: quynhptn@vaa.edu.vn, Số điện thoại: +(84)974745590<br /> <br /> <br /> TÓM TẮT<br /> Bài viết phân biệt tăng trưởng kinh tế và phát triển kinh tế, hai khái niệm thường hay bị hiểu nhầm<br /> về mặt ý nghĩa. Các chỉ tiêu về tăng trưởng kinh tế mặc dù luôn được trông đợi, nhưng điều thực sự<br /> làm gia tăng phúc lợi của người dân ở các nước lại không phải là những chỉ tiêu này. Thay vào đó,<br /> những chỉ tiêu được xem là hợp lý hơn đang được sử dụng là nhóm chỉ số phát triển con người và<br /> các mục tiêu phát triển thiên niên kỷ. Bài viết cũng chứng minh bản chất của sự tăng trưởng cao và<br /> kéo dài không tự thân kéo theo sự gia tăng phúc lợi của người dân ở các quốc gia đồng thời đưa ra<br /> một số phân tích liên hệ ở Việt Nam.<br /> <br /> Töø khoùa: tăng<br /> Từ khóa: Taêngtrưởng<br /> tröôûngkinh<br /> kinhtế,<br /> teáphát<br /> , phaùtriển<br /> t trieåkinh<br /> n kinh<br /> tế,teáphúc<br /> , phuùlợi<br /> c lôï<br /> xã i xaõ<br /> hội,hoähạnh<br /> i, haïnphúc<br /> h phuùc<br /> <br /> ABSTRACT<br /> <br /> The article distinguishes between economic growth and economic development, which are often<br /> misunderstood in meaning. Even though economic growth indicators are always expected to play a<br /> critical role, the rational factors that reflect the well-being of people in many countries are the<br /> human development index and the millennium development goals (MDGs). This paper<br /> demonstrates that the nature of high and prolonged growth rate has no link with an increase in the<br /> welfare in many countries. The article also presents some related analyzes in Vietnam.<br /> <br /> Key words: economic<br /> Economicgrowth,<br /> growth,economic<br /> economicdevelopment,<br /> development, social<br /> social welfare,<br /> welfare, happiness<br /> happiness<br /> <br /> <br /> 1. PHẦN MỞ ĐẦU<br /> 2. PHÂN BIỆT TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ<br /> Tăng trưởng kinh tế chỉ sự gia tăng thu VÀ PHÁT TRIỂN KINH TẾ<br /> nhập và tăng sản phẩm. Sự gia tăng này có thể<br /> tính theo quốc gia hay trên đầu người. Một 2.1 Các chỉ báo đo lường tăng trưởng<br /> quốc gia tăng trưởng kinh tế khi tổng sản lượng kinh tế<br /> quốc gia tăng, thu nhập của quốc gia tăng hay Tăng trưởng kinh tế thường được đo<br /> thu nhập bình quân đầu người tăng. Trong khi lường bằng hai nhóm chỉ tiêu lớn: chỉ tiêu tổng<br /> đó, phát triển kinh tế là một khái niệm mang sản phẩm quốc nội (GDP - Gross Domestic<br /> tính chuẩn tắc thể hiện sự cải thiện mức sống Product), tổng sản phẩm quốc dân (GNP -<br /> và mức độ hạnh phúc của con người thông qua Gross National Product), thu nhập bình quân<br /> việc cải thiện y tế, giáo dục và những khía cạnh đầu người (PCI - Per Capita Income) và chỉ<br /> phúc lợi khác. tiêu tốc độ tăng trưởng của các chỉ số đó.<br /> Phần tiếp theo của bài báo sẽ phân tích GNP được tính là tổng giá trị bằng tiền<br /> những chỉ số đo lường tăng trưởng kinh tế và của các sản phẩm cuối cùng và dịch vụ mà<br /> phát triển kinh tế để làm rõ sự khác biệt nội công dân của một nước làm ra trong một<br /> hàm của hai chỉ số này. khoảng thời gian. GDP là tổng lượng sản phẩm<br /> được sản xuất ra trong một quốc gia, sau đó<br /> được bán ra trên thị trường. Nó được hiểu là<br /> tổng lượng hàng hóa mà người dân trong nước<br /> 54 ,QWHUQDO6FLHQWLILF-RXUQDOʵ9LHW1DP$YLDWLRQ$FDGHP\9RO'HF<br /> <br /> <br /> được tiêu thụ. Tuy nhiên, GDP gặp một số vấn rộng các chọn lựa của con người. Các lựa chọn<br /> đề về đo lường như không tính đến hàng hóa tự phải đảm bảo ba yếu tố cơ bản: sống khỏe<br /> cung hoặc không tính được độ lớn của kinh tế mạnh, thu thập tri thức và thu thập kiến thức<br /> ngầm. Điều này làm cho ý nghĩa của GDP bị cần thiết cho một cuộc sống tử tế. Từ đó, HDI<br /> giảm đi. GNP cũng mang những khiếm khuyết được đo bằng tiêu chí tuổi thọ, tỷ lệ ghi danh đi<br /> tương tự như GDP. GDP đo lường hàng hóa học và thu nhập đầu người. Chỉ số NHDI có<br /> sản xuất ra bởi một nền kinh tế, nhưng mặt trái tính thêm cả sự đói nghèo và sự phát triển liên<br /> để có GDP dường như chưa được tính đến. Đó quan đến giới tính [1].<br /> là những tổn thất về môi trường hay sức khỏe Mục tiêu phát triển thiên niên kỷ<br /> của người lao động. Từ đó, những chỉ tiêu mới (MDGs) là một tập hợp bao gồm 8 mục tiêu và<br /> được đưa ra thay thế GDP như GDP xanh (giá được triển khai thành 15 tiêu chí [2]. Các mục<br /> trị GDP trừ đi các chi phí về môi trường) hay tiêu tập trung đến nghèo đói; giáo dục tiểu học;<br /> phúc lợi kinh tế ròng - NEW (chỉ tiêu đã loại bình quyền phụ nữ; tỷ lệ tử vong ở trẻ em; sức<br /> trừ các yếu tố tội phạm, tắc nghẽn giao khỏe bà mẹ; HIV và các bệnh khác; bền vững<br /> thông,…). Tuy vậy, những chỉ số này chưa môi trường; và quan hệ đối tác toàn cầu vì sự<br /> được áp dụng phổ biến. phát triển chung. Trong khi HDI bị chỉ trích là<br /> PCI, mặt khác, đo thu nhập bình quân cố gắng đo sự phát triển con người bằng các<br /> đầu người. PCI được tính bằng cách lấy GDP chỉ số cứng nhắc, MDGs lại bị chỉ trích về tính<br /> hay GNP chia cho dân số. Chỉ số này chỉ ra giá đa mục tiêu, theo đó, khi không thể thực hiện<br /> trị hàng hóa trung bình tính trên đầu người. Nó được tất cả, mục tiêu nào nên được ưu tiên<br /> được sử dụng một phần để so sánh mức sống trước. Mặc dù vậy, các chỉ số này vẫn là một<br /> của người dân ở các quốc gia khác nhau. Tuy trong những thước đo về sự phát triển cho đến<br /> nhiên, vì được tính bằng GDP chia cho dân số khi người ta tìm được những thước đo hợp lý<br /> nên chỉ số này cũng hàm chứa những khuyết hơn.<br /> điểm của GDP. Hơn nữa, việc so sánh GDP,<br /> GNP, hay PCI giữa các quốc gia trở nên khập<br /> khiễng vì khi quy đổi về một đơn vị tiền tệ<br /> chung để so sánh, tỷ giá là vấn đề. Tỷ giá ở các 2.3 Mối quan hệ giữa tăng trưởng kinh tế và<br /> nước đang phát triển có thể bị biến dạng do sự phát triển kinh tế<br /> can thiệp của chính phủ. Trong trường hợp tỷ Ñoâilúc<br /> Đôi luùc hai<br /> hai khái<br /> khaùi niệm<br /> nieämnày naøycó coù thể<br /> theå được<br /> ñöôïc<br /> giá không bị biến dạng, sức mua của cùng một duøng chung<br /> dùng chung để ñeå mức<br /> chæ möùđộcphát ñoä phaù<br /> triểnt trieå<br /> củanmột cuûaquốc<br /> moät<br /> đơn vị tiền tệ ở các quốc gia khác nhau cũng gia.<br /> quoácTăng<br /> gia. Taêtrưởng<br /> ng tröôû kinh tế luôn<br /> ng kinh được<br /> teá luoâ xem<br /> n ñöôï là một<br /> c xem laø<br /> không giống nhau. Một trong những cách làm nền<br /> moät tảng<br /> neàn taûvững<br /> ng vöõchắcng chaécho sự phát<br /> c cho söï phaù triển<br /> t trieåkinh<br /> n kinhtế,<br /> giảm bớt sự khập khiễng khi so sánh là sử dụng dựa<br /> teá, döïtrên<br /> a treâlập<br /> n laäpluậnluaänrằng,<br /> raèng,tăngtaêngtrưởng<br /> tröôûng kinhkinh tế teá<br /> tỷ giá hối đoái ngang bằng sức mua. GDP quy nâng<br /> naâng cao mức sống của người<br /> möùc soáng cuûa ngöôøi daân. Ñoái vôùi dân. Đối với<br /> đổi theo tỷ giá hối đoái ngang bằng sức mua là những<br /> nhöõng quoáquốc c gia giañang<br /> đang phaùphát<br /> t trieåntriển,<br /> , chaát chất<br /> löôïnglượng<br /> cuoäc<br /> GDPPPP. Chỉ số được quy về cùng một tập cuộc<br /> soáng sống của ingười<br /> cuûa ngöôø dân taê<br /> daân khoù khóng tăng<br /> leân neálênu nếu<br /> nhö nhưthu<br /> hợp hàng hóa và dịch vụ. Tuy nhiên, GDPPPP thu nhập của quốc gia không tăng.<br /> nhaäp cuûa quoác gia khoâng taêng. Tuy nhieân, neáu Tuy nhiên,<br /> này xem ra chưa hiệu quả bởi nền kinh tế còn nếu<br /> toångtổng thu pnhập<br /> thu nhaä quoácquốcgia giaGDP GDP taêngtăngmaø màdaândân soá<br /> tồn tại những hàng hóa phi ngoại thương. số<br /> cuõng taêng thì thu nhaäp bình quaân ñaàu ngöôøngười<br /> cũng tăng thì thu nhập bình quân đầu i PCI<br /> Trong khi đó, giá cả và giá trị các sản phẩm PCI<br /> khoângkhôngtaêng tăng lên. Trong<br /> leân. Trong tröôøntrường<br /> g hôïp PCI hợp taê PCI<br /> ng<br /> này ở các nước đang phát triển rẻ hơn nhiều so tăng nhưng phân bổ thu nhập không<br /> nhöng phaân boå thu nhaäp khoâng ñoàng ñeàu, phaàn<br /> đồng đều,<br /> với các nước đã phát triển. phần lớn của cải được phân phối cho số ít<br /> lôùn cuûa caûi ñöôïc phaân phoái cho soá ít ngöôøi trong<br /> người trong xã hội thì cuộc sống của phần lớn<br /> 2.2 Các chỉ báo đo lường phát triển kinh tế xaõ hoäi thì cuoäc soáng cuûa phaàn lôùn ngöôøi daân<br /> người dân cũng không được cải thiện. Một<br /> Hai chỉ số hay được sử dụng là nhóm chỉ cuõng khoâ<br /> quốc gia ncóg ñöôïthểc cócaûi thieä<br /> những n. Moä<br /> chỉt sốquoátăng<br /> c giatrưởng<br /> coù theå<br /> số phát triển con người bao gồm chỉ số phát coù nhöõ n g chæ soá taên g<br /> cao hàng năm nhưng thước đo MDGs không tröôû n g cao haøn g naêm<br /> triển con người (HDI - Human Development cho thấy có sự cải thiện qua những năm đó caû<br /> nhöng thöôù c ño MDGs khoâ n g cho thaá y coù söï thìi<br /> Index), chỉ số phát triển con người tính ròng thieän không<br /> cũng qua nhöõ ng naê<br /> được m ñoù<br /> đánh giáthì<br /> là cócuõnsự g phát<br /> khoântriển.<br /> g ñöôïc<br /> (NHDI – Net Human Development Index) ñaùnh giaù laø coù söï phaù t trieå n .<br /> Như vậy, xét từ khía cạnh nội hàm về<br /> cùng với các mục tiêu phát triển thiên niên kỷ mặt ý Nhö nghĩavaävà y, xeù<br /> cácht töøthức<br /> khía để caïnđo h noä i haømtăng<br /> lường veà<br /> (MDGs - Millennium Development Goals). maët yù nghóa<br /> trưởng kinh tếvaøvàcaùphát ch thöù c ñeå<br /> triển kinhñotế,löôø haingyếu taêntốg<br /> Tổ chức Liên hiệp quốc (UNDP) định tröôûnthực<br /> này g kinh sựteákhácvaø phaù t trieå<br /> biệt. Mộtn kinh quốcteá,gia hai tăng<br /> yeáu<br /> nghĩa phát triển con người là một quá trình mở toá naøy thöïc söï khaùc bieät. Moät quoác gia taêng<br /> 56 Internal Scientific Journal – Viet Nam Aviation Academy, Vol 1, Dec 2018<br /> <br /> <br /> hụt về giáo dục lại là nguyên nhân d� n đến sự theo là các vấn đề phức tạp khác t�sự di dân<br /> thiếu hiểu biết và tr� nh độ. Hệ quả tất yếu hay chuyển dịch cơ cấu.<br /> không thể khác là thiếu cơ hội tiếp c� n việc Cách thức Việt Nam lựa ch� n cho sự<br /> làm và mục tiêu b� nh đẳng cũng khó đạt được tăng trưởng kinh tế hiện nay cũng đang là vấn<br /> do nhân sinh quan và nh� n thức không có cơ đề cần chú ý. Các giải pháp phát triển kinh tế<br /> hội được mở rộng. Các mục tiêu về sức khỏe theo hướng bảo vệ môi trường bền vững mặc<br /> và tỷ lệ tử vong của tr�em đối diện với thách dù được thống nhất về mặt mục tiêu nhưng<br /> thức về chi ph�thực hiện lại là một h� u quả thực tế Việt Nam v� n đang tăng trưởng nóng<br /> nữa của việc một quốc gia có mức thu nh� p và có tác động nhất định đến môi trường trong<br /> thấp. Thiếu hụt các dịch vụ chăm sóc sức khỏe, bối cảnh chưa quản lý được chặt chẽ các hoạt<br /> quay trở lại, là nguyên nhân khiến cho sức động xả thải và xử lý chất thải của các doanh<br /> khỏe của người dân khó được đảm bảo, sức lao nghiệp. Đất nước, ngay trước m� t đang phải<br /> động cũng v�thế mà ảnh hưởng. Như v� y, mặc đối diện với sự đáp trả của môi trường. Việt<br /> dù chưa có b� ng chứng ch� c ch� n về mối quan Nam “là một trong 5 quốc gia đang phát triển<br /> hệ giữa mức thu nh� p và mức hạnh phúc mà chịu tác động lớn nhất của biến đ� i khí h�u,<br /> người dân đạt được, nhưng có thể thấy thu thứ 5 trong t� ng số 233 quốc gia và vùng lãnh<br /> nh� p thấp d� n người ta đến sự hạn h� p trong th�trên thế giới sẽ chịu ảnh hưởng lớn nhất<br /> các lựa ch� n khiến cuộc sống trở nên dễ dàng của các hình thái khí h� u tiêu cực (tác động khí<br /> hơn. h� u v� t lý), thứ 8 trong việc chịu ảnh hưởng<br /> Thứ hai, cách thức thực hiện các mục trực tiếp của mực nước biển dâng cao” [11].<br /> tiêu MDGs. Những biện pháp mà Việt Nam lựa Việc tăng trưởng kinh tế � t dựa trên cải thiện<br /> ch� n để thực hiện 8 mục tiêu như đ�cam kết năng suất và gia tăng công nghệ nhờ sáng tạo<br /> chỉ tác động vào triệu chứng của vấn đề chứ khiến chúng ta quanh qu� n m� i giữa các mục<br /> chưa thực sự tác động vào nguyên nhân. Đơn tiêu.<br /> cử như mục tiêu giảm tỷ lệ HIV, nh� n được sự Như v� y, thách thức lớn nhất của Việt<br /> h�trợ lớn t�các t�chức x�hội và các quốc gia Nam là nâng cao mức sống, t�đó cải thiện cơ<br /> khác trong một thời gian dài nhưng v� n không hội lựa ch� n cho cuộc sống của người dân. Bên<br /> độc l� p được trong cách thức làm việc. Sau cạnh đó là sự thay đ� i mô h� nh phát triển như<br /> 2017, sẽ có nhiều t�chức hay quốc gia (Đan thế nào để phát triển kinh tế, nâng cao thu nh� p<br /> Mạch, Hà Lan, Qu�toàn cầu về ph� ng chống mà không tạo ra những hệ lụy trong tương lai<br /> AIDS) rút lui do hết thời hạn h�trợ và Việt và thay đ� i ý thức về phân biệt đối xử để các<br /> Nam đối diện với một khoảng không rất lớn. nhóm người khác nhau trong x�hội có cơ hội<br /> Hay một minh chứng khác t� việc xóa đói tiếp c�n những cơ hội phát triển thay v�“rách<br /> giảm ngh� o. Rất nhiều chương tr� nh xóa đói đâu vá đó” như hiện nay.<br /> giảm ngh� o (Chương t� nh m ục tiêu quốc gia<br /> về giảm nghèo (NTP-PR, Chương t� nh 135 –<br /> Chương t� nh Phát tri ển kinh tế - xã hội ở các TÀI LIỆU THAM KHẢO<br /> x� đặc biệt khó khăn, Chương t� nh gi ảm<br /> nghèo bền vững cho 62 huyện nghèo) được 1. Http://hdr.undp.org/en/content/human-<br /> tiến hành nhưng cái kết v� n là hiện tượng tái development-index-hdi<br /> ngh� o và ngh� o bền vững. 2. Http://www.un.org.vn/vi/un-jobs/50-<br /> Sự bất b� nh đẳng thu nh� p, đến t� mdgs/what-are-the-mdgs/20-cac-mc-tieu-<br /> nguyên nhân bất b� nh đẳng cơ hội, ngày càng phat-trin-thien-nien-k.html<br /> tăng trước các cố g� ng xóa bỏ của Ch� nh phủ.<br /> Tuy nhiên, như đ�phân t� ch ở trên, đa phần 3. Báo cáo phát triển nhân lực năm 2003 trực<br /> những người trong hoàn cảnh ngh� o đa chiều, tuyến (hdr.undp.org) t� Economics of<br /> một số thì do ngăn trở t�khoảng cách địa lý. Development (Dwight H. Perskin, �n bản<br /> H�ngày càng cách xa hơn với những cơ hội thứ 6&7).<br /> tham gia vào các ngành đang phát triển. Bất 4. Tr�ch lại The Theory of Econnomic<br /> b�nh đẳng và cái ngh� o cũng là một phần h� u Growth (W.Arthur Lewis, 1955) t�<br /> quả của việc tăng trưởng ở các thành thị tạo sự Economics of Development (Dwight H.<br /> chuyển dịch t� nông thôn lên thành thị, k� o Perskin, �n bản thứ 6&7).<br /> NỘI SAN KHOA HỌC – HỌC VIỆN HÀNG KHÔNG VIỆT NAM, KỲ I/12/2018 57<br /> <br /> 5. Richard A.Easterlin, 1974. Does Economic Proceedings of the National Academy of<br /> Growth Improve the Human Lot? Some Sciences. pp.16489-16493.<br /> Empirical Evidence. Nations and 9. Https://www.kas.de/c/document_library/ge<br /> Households in Economic Growth. pp.89- t_file?uuid=b93c9d94-cee5-9fdc-de99-<br /> 125. 46c5c3c29577&groupId=252038<br /> 6. Https://worlddatabaseofhappiness.eur.nl/ 10. Http://www.worldbank.org/vi/country/viet<br /> 7. Http://vov.vn/the-gioi/ho-so/khung-hoang- nam/overview<br /> moi-truong-o-trung-quoc-335764.vov. 11. Dasgupta, S. Laplante, B. Meisner, C.<br /> 8. Daniel Kahneman and Angus Deaton, Wheeler, D. Yan, J., 2007. The Impact of<br /> 2010.. High income improves evaluation of Sea Level Rise on Developing Countries: A<br /> life but not emotional well-being. Comparative Analysis. World Bank Policy<br /> Research Working Paper 4136.<br />
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD


ERROR:connection to 10.20.1.100:9315 failed (errno=111, msg=Connection refused)
ERROR:connection to 10.20.1.100:9315 failed (errno=111, msg=Connection refused)

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2